Porcelana antyku

„Archeologia to nasza historia” – tak zatytułowana jest otwarta 13 kwietnia 2013 r. w Muzeum Ceramiki wystawa prezentująca najnowsze odkrycia w Lezoux. Znajdujące się w Galii centralnej stanowisko jest znanym dużym ośrodkiem produkcji ceramicznej, nie tylko terra sigillata. Jak piszą jej autorzy, starając się odnieść wielkość i standardy produkcji do czasów nam współczesnych, już około 20 wieków przed pojawieniem się opon Michelin, wytwarzano tu setki tysięcy naczyń terra sigillata z błyszczącą czerwoną polewą. Z badań archeologicznych wiemy, że produkcja tej ceramiki rozpoczęta za panowania Tyberiusza trwała, mimo poważnego załamania pod koniec 2 wieku, jeszcze w drugiej połowie 4 wieku n.e. Ceramika z Lezoux szeroko rozchodziła się w granicach Imperium Romanum docierając również na obszary Barbaricum.
Terra sigillata z Lezoux w Polsce (!). Wielu zwiedzających zdumiewa obecność na wystawie zespołu zabytków z grobu młodej „księżniczki” z Górzycy, pow. słupecki, z reliefową miską wytworzoną w Lezoux. Analiza stylistyki i elementów dekoracji pozwala wiązać ją z warsztatem Laxtucissy lub Paternusa II – Laxtucisy, garncarzy działających w ciągu drugiej połowy 2 w. Wyróżniającym się motywem zdobniczym jest postać Herkulesa trzymającego w lewej ręce maczugę i siedzącego na stołku kurulnym. Stanowi jeden z przykładów wpływu oficjalnej polityki cesarskiej na zdobienie przedmiotów użytkowych. Na wyposażenie tego pochówka składały się m.in. dwa naczynia ręcznie lepione, zapinka brązowa, kolie z paciorków szklanych i kościanych, wisior opasany taśmą, złoty wisiorek kulisty i inne, moneta, szpila kościana i szpile metalowe, dwa klucze i elementy szkatułki, przęśliki kamienne i gliniane, ośródka jurajskiego małża Pholadomya oraz inne. Grób kultury wielbarskiej datowany jest na fazę B2/C1. Zabytki stanowią własność Muzeum Twierdzy Kostrzyn.
Umieszczenie terra sigillata na wystawie w Lezoux jest efektem mojej współpracy z ramienia Instytutu Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego z Krzysztofem Sochą z Muzeum Twierdzy Kostrzyn oraz z Fabienne Gateau i Anne-Cecile Barthelemy z Muzeum Ceramiki w Lezoux.
Miska terra sigillata i zespół grobowy opublikowane zostały w Archeologii Środkowego Nadodrza tom IX, Zielona Góra 2012, przez Lubomirę Tyszler, Krzysztofa Sochę i Juliannę Sójkowską-Sochę oraz autorów aneksów.

opracowała dr Lubomira Tyszler