prof. nadzw. dr hab. Marek Olędzki

Krótki życiorys naukowy:

Marek Olędzki (ur. 25.04.1951 w Łodzi). M. Olędzki urodził się w Łodzi, gdzie też uczęszczał do szkół (matura w XXI LO w r. 1969). Bezpośrednio po maturze podjął studia na kierunku Prawa w UŁ, z których po dwóch latach zrezygnował. Od r. 1974 podejmuje studia archeologiczne na Wydz. Fil. – Hist. UŁ ukończone w r. 1979 (praca magisterska pt. „Fibule silnie profilowane grupy IV O. Almgrena na obszarze Pomorza”).
W latach 80. pracuje w łódzkim oddziale PKZ, a następnie w Instytucie Historii Kultury Materialnej PAN pod kierunkiem prof. Andrzeja Nadolskiego. Lata 90. wypełniła mu praca na zlecenie w biurze turystycznym „Grand Tour”, w charakterze pilota i przewodnika po krajach śródziemnomorskich. W r. 1998 finalizuje doktorat pod kierunkiem prof. dr hab. Jerzego Kmiecińskiego na UAM w Poznaniu (tyt. pracy doktorskiej „Kultura przeworska na południe od Karpat”). Od 1999 r. zatrudniony zostaje w Instytucie Studiów Międzynarodowych UŁ, w którym w latach 2000 – 2003 pełni funkcję dyrektora.
W r. 2009 M. Olędzki habilitował się na Wydz. Historycznym UAM w Poznaniu z dziedziny nauk humanistycznych ze specjalnością z zakresu Archeologii. W tym samym roku Rektor UŁ nadaje mu tytuł profesora UŁ. W październiku 2015 r., za zgodą dwóch dziekanów, Wydz. Fil. – Hist. i Wydz. Studiów Międzynarodowych i Polit. przenosi się do Instytutu Archeologii UŁ, gdzie zostaje zatrudniony w Katedrze Prahistorii.

Jest archeologiem zajmującym się zagadnieniami dotyczącymi okresu lateńskiego (przedrzymskiego) i rzymskiego na terenie tzw. Barbaricum oraz problematyką badań nad cywilizacjami, zwłaszcza kręgu śródziemnomorskiego. Prowadził wykopaliska w Polsce i zagranicą, m.in. w Bułgarii (Sozopol) i na Białorusi (Kamieniec Litewski). Specjalizuje się w badaniu relacji kulturowych między Barbaricum a Imperium Romanum, w szczególności ich aspektem militarnym. Czynnie uczestniczy w międzynarodowym programie naukowym: „Archäologie der Barbaren”. Ostatnia, 11-ta konferencja z tego cyklu odbyła się w Mistelbach (Austria) w r. 2015. Redaguje serię wydawniczą pt. „Kultura przeworska. Odkrycia – interpretacje – hipotezy” (t. 1 – 2004, t. 2 – 2008, t. 3 – 2014). Jest autorem ok. 100 publikacji: artykułów, recenzji i książek (trzech autorskich i trzech współautorskich).

Najważniejsze wykopaliska:
Rok 1981 – prace archeologiczno-architektoniczne na zamku Książąt Mazowieckich w Gostyninie (XIV – XVII w.).
Lata 1999-2000 – przebadanie (razem z dr. Z. Lechowiczem) zespołu osadniczego (osady i cmentarzyska) z okresu przedrzymskiego i rzymskiego w Wólce Domaniowskiej koło Radomia.
Rok 2001 – badania archeologiczne na osadzie kultury łużyckiej w Kowalewicach, stan. 7, woj. łódzkie (prace inwestycyjne związane z autostradą A2).
Lata 2002-2003 – badania archeologiczne na osadzie kultury trzcinieckiej (stanowisko Wrząca-Parcela 1) w Lutomiersku, woj. łódzkie.
Lata 2012-2013 – badania archeologiczne na cmentarzysku z konstrukcjami kamiennymi w Mnichu k/Kutna (młodszy okres rzymski).

Zainteresowania naukowe:

Środkowoeuropejskie Barbaricum w świetle źródeł pisanych i archeologicznych; bronioznawstwo okresu rzymskiego; pamiętnikarstwo XVII-to wieczne; Turyzm – zainteresowania poparte wieloletnimi wykładami na Wydz. Nauk Geogr. UŁ.

Członkostwo w instytucjach i organizacjach naukowych:

  • Towarzystwo Ochrony Dziedzictwa Archeologicznego (TODA) - skarbnik

Publikacje książkowe:

  • Cmentarzysko z młodszego okresu przedrzymskiego i okresu rzymskiego w Wólce Domaniowskiej koło Radomia, Łódź 2000, ss. 140.
  • Czas przemian. Barbaricum między Bałtykiem a środkowym Dunajem w dobie wojen markomańskich, Łódź 2008, ss. 266.
  • Wojny markomańskie 162 – 185 n.e., Warszawa 2011, ss. 196.

Ważniejsze artykuły:

  • The Role of the Amber Route in the Infiltration of the Przeworsk Culture into Middle Danube Area, Peregrinatio Gothica, Supplementum ad Acta Musei Moraviae, t. 8, 1997, s. 63-77.
  • La Tène culture in the Upper Tisza Basin, „Ethnographisch – Archäologische Zeitschrift”, t. 41, 2000, s. 507-530.
  • The Przeworsk culture in the Upper Tisza Basin. An outline of problems, „Ethnographisch – Archäologische Zeitschrift”, t. 42, 2001, s. 195-210.
  • Celtic Settlement in Poland, „Celtic Connections”, red. W.Gillies/D.W.Harding, t. 2, University of Edinbourgh 2005, s. 136-165.
  • Catualda and the Goths, [w:] Archeologie Barbarů 2006, red. E.Droberjar/O.Chvojka, Česke Budějovice 2007, s. 295-300.
  • Cmentarzysko w Mnichu koło Kutna (stanowisko 1) i jego kulturowe tło, [w:] Kontakty ponadregionalne kultury wielbarskiej, red. M.Fudziński/H.Paner, Gdańsk 2015, s. 289-310.

Badania naukowe: