Archeologia Wielkiej Wojny nad Rawką i Bzurą

Serdecznie zapraszamy wszystkich zainteresowanych na wystąpienia dr hab. Anny Izabelli Zalewskiej (IAiE PAN w Warszawie) pt. „Archeologiczne Przywracanie Pamięci o Wielkiej Wojnie w rejonie Rawki i Bzury. Podsumowanie wyników badań 2014–2018“, które odbędzie się w ramach seminarium doktorskiego Katedry Archeologii Historycznej i Bronioznawstwa w środę 22 maja o godz. 10.00 w s. 1.C IA UŁ. Zaproszenie w szczególności adresujemy do naszych studentów.

Anna I. Zalewska przedstawi wyniki badań nad materialnymi pozostałościami wydarzeń wojennych z lat 1914–1915 w rejonie Bzury i Rawki (współcześnie na pograniczu województw łódzkiego i mazowieckiego). Jako trzy zasadnicze bloki zagadnień omówione zostaną: krajobraz wojny i jego przemiany; rzeczy i ludzie oraz relacja między w ramach omówienia aspektów życia i śmierci w okopach oraz metody, zastosowane w ramach projektu naukowego: „ARCHEOLOGICZNE PRZYWRACANIE PAMIĘCI O WIELKIEJ WOJNIE. Materialne pozostałości życia i śmierci w okopach na froncie wschodnim oraz stan przemian krajobrazu pobitewnego w rejonie Bzury i Rawki” (Akronim APP). W wystąpieniu, scharakteryzowane zostaną m.in. główne cechy krajobrazu Wielkiej Wojny na froncie wschodnim i własne formy terenowe będące reliktami działań wojennych m.in. miejsca wrażliwe (miejsca spoczynku poległych żołnierzy, w tym mogiły i cmentarze wojenne) oraz miejsca węzłowe, wyłonione i poddane interpretacji, z udziałem metod archeologicznych, teledetekcyjnych, geofizycznych. Przedstawione też zostaną znaleziska ruchome wraz z ich charakterystyką i propozycją systematyzacji – i w powiązaniu z prezentacją wyników działań, mających na celu aktywizację tych znalezisk, jako materialnych nośników pamięci o życiu w okopach I wojny światowej.
Anna I. Zalewska zaprezentuje pytania badawcze, proces poznawczy oraz wnioski, które zawarte zostały w będącej w finalnej fazie opracowania publikacji naukowej, będącej podsumowaniem realizowanego przez badaczkę (wraz z powołanym do realizacji projektu zespołem APP) w ramach grantu NCN (konkursu Sonata Bis).
(vide http://www.archeomemory.pl/).

Choć pierwsza wojna światowa odcisnęła „piętno” na naszej zbiorowej świadomości historycznej i pamięci kulturowej, to nie ma współcześnie pełnej zgody społecznej, co do oczywistości założenia, że zasadne jest konfrontowanie się z tym „piętnem” – jako śladem / miejscem (w) pamięci i śladem „naszej wojny” oraz z materialnymi jej pozostałościami – jako zabytkami archeologicznymi. Dlatego, w trakcie wystąpienia przedstawiona też zostanie propozycja postrzegania pól bitewnych z XX w. – jako prowokacji do myślenia, – jako materialnych przestróg (ważnych zarówno na poziomie lokalnym jak i transnarodowym), –jako materialnych podstaw praktyk pamięci, odnoszących się również do wypartych z pamięci zbiorowej wydarzeń. Słuchacze zostaną też skonfrontowani z pytaniem o zasadność proaktywnego wspierania archeologii, historii, antropologii w ich gotowości do interwencji w szersze debaty publiczne zaangażowane w edukację krytyczną i refleksyjną i nie ograniczające się wyłącznie do kwestii ambicji naukowych, czy do złożonego problemu „dziedzictwa”.