BADANIA KULTURY MATERIALNEJ ŚREDNIOWIECZA

ŻYCIE CODZIENNE NA ZAMKU I W MIEŚCIE
dr hab. Anna Marciniak Kajzer, dr hab. Janusz Pietrzak

Początki archeologii to przede wszystkim kolekcjonerstwo – wynik zachwytu nad rzeczami bardzo starymi i pięknymi. Takie rozumienie archeologii to już przeszłość. Obecnie archeolog stara się odtworzyć warunki i sposób życia ludzi od czasów, kiedy pojawili się na Ziemi. Tak więc, badanie kultury materialnej jest jedną z gałęzi studiów nad dziejami człowieka. Jednak zabytki, które poddawane są analizie nie są rozpatrywane osobno – są jednym z elementów, dzięki którym możemy lepiej poznać codzienne życie w minionych epokach. Tak rozumiane badania dotyczące średniowiecza i nowożytności prowadzone są w Katedrze Archeologii Historycznej i Bronioznawstwa. Tytułowe – zamek i miasto – należy oczywiście rozumieć umownie. Większość badań terenowych prowadzonych przez nas rzeczywiście dotyczy obiektów obronnych i miast, choć nie brakuje w nich klasztorów, kościołów, dworów rycerskich czy pobojowisk bitewnych oraz miejsc pochówków.

Najliczniejszymi znaleziskami w czasie badań wykopaliskowych są ułamki naczyń ceramicznych. To właśnie wieloletni dyrektor naszego Instytutu prof. Leszek Kajzer wypracował podział typologiczny fragmentów ceramiki średniowiecznej, opierający się na technologii ich wykonania, który jest obecnie stosowany przez badaczy w wielu ośrodkach archeologicznych naszego kraju. Kolejnymi częstymi znaleziskami są kafle piecowe. I tu nasza tradycja badań jest znacząca, a nasza absolwentka Marta Garas jest autorką strony internetowej poświęconej historycznym kaflom i piecom, która jest największą w Polsce bazą informacji o zabytkach i literaturze przedmiotu. O badaniach bronioznawczych znajdziecie Państwo informacje w kolejnej zakładce na tej stronie, podobnie jak o badaniach i konserwacji przedmiotów metalowych.

Traktujemy zabytkowe przedmioty znajdowane w czasie wykopalisk jak elementy puzzli, z których mozolnie staramy się odtworzyć życie codzienne w minionych epokach.