Kolejny sezon badań miejskich w Kutnie

Dr inż. Artur Ginter prowadzi badania archeologiczne w ramach projektu badawczego „Interdyscyplinarne badania nad powstaniem i rozwojem kutnowskiego ośrodka miejskiego”, realizowanego w latach 2015–2021 i finansowanego przez Miasto Kutno oraz Muzeum Regionalne w Kutnie.

Obecne trwają kompleksowe badania kutnowskiego ośrodka miejskiego. Prace archeologiczne prowadzone są na obszarze Placu Wolności (danego rynku starego miasta), Rynku Zduńskim, przy tzw. Pałacu Saskim oraz Szkole Muzycznej. Badania archeologiczne realizowane przy Szkole Muzycznej pozwoliły zlokalizować rozległy zespół schronów wykonanych w okresie II wojny światowej bądź w okresie międzywojennym. Schrony w całości wymurowano z cegieł i przykryto nieistniejącymi już dzisiaj ceglanymi sklepieniami odcinkowymi. Do ich wnętrza prowadziły z powierzchni schody znajdujące się w północnej części kompleksu. W ceglanej, świetnie zachowanej posadzce odsłonięte zostały studnie kanalizacyjne zapobiegające zalaniu schronów wodą opadową. W trakcie prac oprócz kilku odcinków korytarzy odsłonięte zostało kwadratowe w przekroju wyjście ewakuacyjne (z zachowanymi śladami po drabince) oraz pomieszczenie będące miejscem, w którym gromadziły się osoby w trakcie zagrożenia (np. nalotem bombowym).

Badania archeologiczne na Placu Wolności i Rynku Zduńskim dostarczyły szeregu niezwykle ciekawych, a co najważniejsze nowych informacji związanych z początkami formowania się kutnowskiego ośrodka miejskiego w okresie średniowiecza oraz jego rozwojem na przestrzeni wieków. W trakcie prac wyeksplorowane zostały do tej pory trzy drewniane studnie, z których pierwsza prawie 5 metrowej głębokości powstała najprawdopodobniej w XVIII wieku druga w wieku XVI–XVII, trzecia natomiast mogła funkcjonować nawet w okresie średniowiecznym. Dokładny czas ich wykonania ustalony zostanie na podstawie planowanych badań dendrochronologicznych drewna. W trakcie badań jest także trzecia tym razem ceglana studnia, która wymurowana została najprawdopodobniej w XIX wieku.

Niemniej ciekawe okazały się obserwacje poczynione w obrębie nawarstwień rynkowych. W północnej części placu odsłonięte zostały relikty spalonego budynku pochodzącego z okresu średniowiecza, w południowej natomiast pozostałości po rozległym zbiorniku wodnym (stawie) oraz brukowanej alei bądź grobli. Dotychczas w trakcie prac badawczych pozyskano bardzo liczny i ciekawy materiał zabytkowy na który składały się monety, elementy stroju (guziki, szpilki, haftki, fragmenty tkanin i skór), przedmioty codziennego użytku (noże, łyżki, nożyce), grot broni drzewcowej, ołowiane plomby towarowe, fragmenty oraz całe naczynia ceramiczne i wiele innych.

Niezwykle ciekawe okazały się badania archeologiczne przeprowadzone na obszarze XIX wiecznej wozowni stanowiącej element zaplecza kutnowskiego magistratu. Na obszarze, który po szerokopłaszczyznowych badaniach realizowanych w latach 2015–2018 wydawał się już bardzo dobrze poznany, udało się odsłonić relikty niewielkiego budynku wykonanego w konstrukcji szachulcowej być może jeszcze przed wzniesieniem tzw. Pałacu Saskiego. Budynek ten całkowicie spłonął w nieznanych okolicznościach a w jego sąsiedztwie wzniesiono w 1750 roku oficynę pałacową, którą zastąpiła wybudowana w II połowie XIX wieku wozownia. Być może czas budowy odkrytych konstrukcji uda się ustalić na podstawie zwęglonych belek z użyciem metody datowania radiowęglowego bądź też stosując datowanie luminescencyjne cegieł, z powodzeniem wykorzystane w procesie poznania Pałacu Saskiego. Możliwe, że budynek ten związany był z produkcyjną funkcją tego obszaru w okresie wczesnonowożytnym, o czym świadczy znalezienie w jego sąsiedztwie pieca garncarskiego.