Maria Blombergowa

Maria Blombergowa
ur. 1936

 

Historyk archeologii polskiej, badaczka zaangażowana w prace archeologiczno-ekshumacyjne w Lesie Katyńskim.
Maria Magdalena Blombergowa, córka rotmistrza Jana Mikołaja Kossowskiego, zamordowanego w Katyniu, po ukończeniu w 1955 r. Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych w Łodzi przez rok pracowała w Południowołódzkich Zakładach Przemysłu Jedwabniczego jako projektant. W latach 1956–1961 studiowała archeologię na Wydziale Filozoficzno-Historycznym UŁ pod kierunkiem prof. Konrada Jażdżewskiego. Już na pierwszym roku studiów rozpoczęła pracę zawodową w Katedrze Archeologii UŁ i kontynuowała ją, do 1973 r. (od 1956 r. jako laborant, od 1961 r. jako asystent naukowo – techniczny, od 1967 r. jako starszy asystent naukowo-techniczny). Ze względu na dominujący wówczas kierunek badań Katedry przede wszystkim pogłębiała studia nad okresem wpływów rzymskich.

W latach 1973–1992 M. M. Blombergowa była zatrudniona w Instytucie Historii Kultury Materialnej PAN, Oddział w Łodzi (później Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Oddział w Łodzi) kolejno na stanowiskach: archeologa specjalisty, starszego asystenta i adiunkta. Podjęła wówczas badania nad dziejami archeologii polskiej, które następnie poszerzyła o historię archeologii rosyjskiej, białoruskiej i ukraińskiej, co w naturalny sposób wynikało z dziejów politycznych Polski oraz losów polskich miłośników starożytności i archeologów. W 1987 r. uzyskała stopień doktora nauk humanistycznych na podstawie pracy „Polscy członkowie rosyjskich towarzystw archeologicznych”. Z końcem 1992 r. M. M. Blombergowa przeszła na emeryturę, ale nie zaprzestała działalności naukowej i trzy lata później habilitowała się. Od października 1995 r. powróciła do macierzystej Uczelni, gdzie rozpoczęła pracę naukową i dydaktyczną w Katedrze Archeologii Historycznej Instytutu Archeologii UŁ, najpierw jako adiunkt, a od 1 kwietnia 1998 r. na stanowisku profesora nadzwyczajnego. W 2009 r. przeszła na emeryturę.

Prof. Maria Magdalena Blombergowa jest wybitnym historykiem nauki polskiej, szczególnie zasłużonym w poznaniu dziejów archeologii. Drugi nurt Jej zainteresowań, dotyczący szeroko rozumianej tematyki katyńskiej, a wynikający z tragicznych rodzinnych doświadczeń wojennych i pamięci rozstrzelanego w Katyniu ojca – oficera Wojska Polskiego, zaowocował udziałem M. M. Blombergowej w badaniach sondażowo – ekshumacyjnych w Katyniu (latach 1994 – 1995) i Charkowie (1996), oraz licznymi publikacjami.

Prof. M. M. Blombergowa od lat z oddaniem zajmuje się również popularyzacją historii Armii Krajowej i losów Polaków podczas II wojny światowej, a także w pierwszych latach po jej zakończeniu. Jest przewodniczącą Rady Programowej Klubów Historycznych im. gen. Stefana Roweckiego „Grota” w okręgu łódzko-kaliskim, członkiem (wcześniej przewodniczącą) Klubu Historycznego im. gen. Stefana Roweckiego „Grota” w Łodzi, członkiem założycielem Stowarzyszenia Rodzina Katyńska w Łodzi. W latach 90. należała do Prezydium Okręgowej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Instytut Pamięci Narodowej, a następnie Plenum Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu – Instytut Pamięci Narodowej.
Za działalność naukową i społeczną została wyróżniona m.in. Złotym Krzyżem Zasługi (2001); Nagrodą Rektora zespołową I stopnia za książkę pt. „Katyń w świetle badań terenowych 1994 – 1995” (Toruń 2003); Medalem „Pro Memoria” za wybitne zasługi w utrwalaniu pamięci o ludziach i ich czynach w walce o niepodległość Polski podczas II wojny światowej i po jej zakończeniu (2005); nagrodą honorową „Świadek historii” przyznawaną przez Instytut Pamięci Narodowej; Medalem Łódzkiego Towarzystwa Naukowego; Złotą Odznaką UŁ (2001).

Opracowała Adrianna Szczerba