Muzeum w Piotrkowie Trybunalskim

 

Muzeum w Piotrkowie Trybunalskim

Już sama historia powstania Muzeum jest ciekawa i warto ją przytoczyć. Początki działalności muzealniczej w Piotrkowie Trybunalskim związane były z działającym na terenie miasta oddziałem Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, utworzonym w 1908 r., które zaczęło gromadzić zabytki, mające dać zaczątek kolekcji. Pierwszym zbiorem, który znalazł się w posiadaniu stowarzyszenia, były skamieniałości ofiarowane w 1909 r. przez właściciela sulejowskich kamieniołomów. Kolekcja została przyjęta do będącej wówczas w fazie organizacji – sekcji muzealnej (zapoczątkowanej przez: Onufrego Krajewskiego – pierwszego kustosza zbiorów, Michała Rawitę Witanowskiego, Józefa Karczewskiego oraz Leona Starkiewicza). Wobec dużego i szybkiego przyrostu gromadzonych zabytków, już w 1910 r. otworzono pierwszą wystawę zbiorów placówki, funkcjonującej w tym czasie pod nazwą Muzeum Krajoznawczego Ziemi Piotrkowskiej.

Muzeum jednakże aż do 1918 r. nie posiadało własnych sal wystawowych, ani pomieszczeń w których można było na stale ulokować zbiory. Liczne zabytki prezentowano na wystawach, które organizowano w wynajmowanych mieszkaniach na terenie Piotrkowa. Zbiory przetrwały pierwszą wojnę światową, a po jej zakończeniu na obiekt Muzeum przeznaczono pomieszczenia piotrkowskiej mieszkalnej wieży obronnej (dawnej siedziby Zygmunta Starego), określanej także mianem zamku. Prace adaptacyjne trwały do 1922 r., a Muzeum mieści się w okazałym gmachu do dzisiaj. Zbiory nie doznały większego uszczerbku w wyniku działań drugiej wojny światowej, ponieważ były w tym czasie przechowywane w domach piotrkowian związanych wcześniej z Muzeum. W 1949 r. zbiory upaństwowiono, a placówka zyskała status Muzeum Regionalnego.

Na początku lat 60. XX w. placówka miała w swoich zasobach ok. 3500 pozycji inwentarzowych. Wówczas, w obliczu stale pogarszającego się stanu technicznego budynku, rozpoczęto w nim prace restauracyjne, a Muzeum pozostawało zamknięte w latach 1963 – 1970. W 1975 r. Muzeum otrzymało status Muzeum Okręgowego. Obecnie placówka gromadzi zbiory, które skumulowane są głównie w czterech podstawowych działach: archeologii, historii, etnografii i sztuki – liczą łącznie ok. 17 tysięcy eksponatów. Ekspozycje w salach – dawnych komnatach mieszkalnych wieży – to m.in. meble, obrazy, broń, materiały dotyczące historii miasta i regionu oraz zabytki archeologiczne, pochodzące z badań własnych prowadzonych w regionie piotrkowskim. Na szczególną uwagę zasługują różnorodne: szable, kindżały, bagnety, kosy bojowe, lance kawalerii polskiej, pistolety, rewolwery i muszkiety.

Dział archeologii nie posiada obecnie wystawy stałej na terenie Muzeum, jednakże zgromadzono w nim ok. 7 tysięcy eksponatów. Do lat 70. XX w. zabytki gromadzone były prawie wyłącznie drogą przekazów i darów m.in. od mieszkańców miasta. Później Muzeum prowadziło własne badania na kilkunastu stanowiskach archeologicznych zlokalizowanych w okolicach Piotrkowa, m.in. wczesnośredniowiecznego cmentarzyska w Lubieniu, cmentarzysk kultury przeworskiej z Kucowa, Mierzyna Grobli i Piasków, cmentarzysk kultury łużyckiej z Broszęcina, Mąkolic i Starej, osad kultury łużyckiej z Łazów Dąbrowy i Trzepnicy Kolonii, osady kultury trzcinieckiej z Wolborza.

STRONA MUZEUM
Opracowała A.M.