prof. dr hab. Magdalena Mączyńska

Professor emeritus

Krótki życiorys naukowy:

Po studiach na Uniwersytecie Jagiellońskim w 1968 r. otrzymała tytuł magistra archeologii Polski i powszechnej, a następnie przez kilka lat była zatrudniona na zleceniach u Konserwatora Zabytków Archeologicznych woj. krakowskiego. W 1972 r. rozpoczęła pracę w Instytucie Archeologii UJ jako asystentka, później adiunkt. Jej specjalnością w ramach archeologii był okres rzymski, później także okres wędrówek ludów. W 1975 r. odbyła się obrona pracy doktorskiej pt. Paciorki z okresu rzymskiego i wczesnej fazy okresu wędrówek ludów w środkowoeuropejskim Barbaricum, która wyszła drukiem w Moguncji w 1985 r. W 1986 r. habilitowała się, również na Uniwersytecie Jagiellońskim, na podstawie pracy Części stroju kobiecego w okresie rzymskim w środkowo- i wschodnioeuropejskim Barbaricum, której skrót w języku polskim ukazał się w 1985 r., a pełna wersja w języku niemieckim w 1989 r.

Od 1982 r. przez kilkanaście lat przebywała zagranicą, biorąc udział w projekcie archeologii Wizygotów Niemieckiej Wspólnoty Badawczej. Projekt ten wykonywany był w Madrycie. W latach 1985-1992 była współpracownikiem naukowym Administracji Księstwa Liechtensteinu – Działu Archeologii, która to współpraca zaowocowała monografią stanowiska przedhistorycznego w Liechtensteinie. W 1989 r. nastąpiła powtórna habilitacja na Uniwersytecie w Zürichu i nadanie venia legendi, co dało prawo do wykładania na tej uczelni. Przez osiem semestrów wykładała tam archeologię Merowingów. W latach 1992-1993 była visiting professor na uniwersytetach w Kilonii i Wiedniu, później także w Berlinie. Od 1993 r. była zatrudniona w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego (w 1998 r. uzyskała profesurę tytularną, w 2002 – zwyczajną).

Od 15 lat we współpracy z Państwowym Muzeum Archeologicznym i Instytutem Archeologii UW prowadzi seminarium doktoranckie, jedyne z zakresu młodszego okresu przedrzymskiego, rzymskiego i wędrówek ludów o zasięgu ogólnopolskim. Przez cały okres zatrudnienia w Instytucie Archeologii UŁ kierowała badaniami wykopaliskowymi na cmentarzysku z kurhanami i kręgami kamiennymi w Babim Dole-Borczu, pow. Kartuzy. Przez szereg lat organizowała także ścisłą współpracę z Instytutem Historii Uniwersytetu w Symferopolu na Krymie, co zaowocowało m. in. kilkuletnią wymianą studentów oraz opracowaniem monografii cmentarzyska z IV-VII w. w Górach Krymskich, która ukaże się drukiem w najbliższym czasie w Moguncji. Tom, będący opracowaniem trzech mniejszych cmentarzysk z tego samego okresu na Krymie, ukazał się w 2013 r.

Zainteresowania naukowe:

okres rzymski i wędrówek ludów, Europa środkowa i wschodnia.

Członkostwo w instytucjach i organizacjach naukowych:

  • członek-korespondent Niemieckiego Instytutu Archeologicznego
  • Schweizerische Gesellschaft für Ur- und Frühgeschichte
  • Komisja Archiwalna do Badań Europy środkowej i północnowschodniej

Publikacje książkowe:

  • Die Perlen der römischen Kaiserzeit und der frühen Völkerwanderungszeit im mitteleuropäischen Barbaricum. Römisch – Germanische Forschungen 43, 1985, Mainz.
  • Das Frauentrachtzuberhör des mittel- und osteuropäischen Barbaricums in der römischen Kaiserzeit. 1989, Kraków.
  • Wędrówki ludów. Historia niespokojnej epoki IV i V wieku, 1996, Warszawa.
  • Schellenberg-Borscht. Ein prähistorischer Siedlungsplatz im Fürstentum Liechtenstein. Befunde, Keramik, Metallfunde. 1999, Fürstentum Liechtenstein.
  • Światło z popiołu. Wędrówki ludów w Europie w IV i V wieku. 2013, Warszawa.
  • Die frühmittelalterlichen Gräberfelder von Adym-Čokrak, Južnyj I und Južnyj II am Fusse des Mangup. Monographien des RGZM 108, (współautorzy: J. Bemmann, K. Schneider, A. Gercen, S. Černyš, A. Urbaniak, U. von Freeden), 2013, Mainz.

Ważniejsze artykuły:

  • Badania osady z okresu rzymskiego w Opatowie, stan. 6, woj. Częstochowa, w latach 1971 – 1980. Sprawozdania Archologiczne, t. 34, 1983, 183-199.
  • Der frühvölkerwanderungszeitliche Hortfund aus Łubiana, Kreis Kościerzyna (Pommern). Bericht der Römisch-Germanischen Kommission 90, 2009, 2011, s. 7-482.
  • Schyłkowa faza kultury przeworskiej. Kultura przeworska 4, 1999, 25-53.
  • Ein Grab mit römischen Importen aus Czarnówko, Kr. Lębork (Pommern). Germania 82, 2004, s. 397- 429, (współautor: D. Rudnicka).
  • Babi Dół-Borcz, pow. Kartuzy, stan. 2. Badania cmentarzyska z okresu rzymskiego w latach 1993-2003. Acta Universitatis Lodziensis Folia Archaeologica 25, 2007, 25-52, (współautor: A. Urbaniak).

Udział w grantach i projektach:

  • Transformacja i wymiana kulturowa na pograniczu świata śródziemnomorskiego: górska część Krymu we wczesnym średniowieczu.
  • Osada kultury przeworskiej w Opatowie, pow. Kłobuck, stanowisko 6.
  • Okres wędrówek ludów w Polsce.
  • Trzy cmentarzyska kultury wielbarskiej z okresu rzymskiego: Nowy Łowicz, pow. Drawsko, Babi Dół-Borcz, pow. Kartuzy, Gostkowo, pow. Bytów.

Badania naukowe: